Wskazówki metodyczne

do Bajki o Piosence i Nutkach

Ten poradnik metodyczny powstał z myślą o nauczycielach muzyki i rytmiki – w szczególności w przedszkolach i szkołach podstawowych. Książka szczegółowo tłumaczy Metodę Lidii Bajkowskiej, prowadząc nauczyciela krok po kroku przez wszystkie zagadnienia dydaktyki muzycznej. Zawiera gotowe scenariusze lekcji prowadzonych z wykorzystaniem „Bajki…”. Bogactwo pomysłów z pewnością zainspiruje pedagogów do nowych i oryginalnych lekcji. Sprawi, że zajęcia muzyczne lub rytmiczne staną się przyjemne, ciekawe i wartościowe.

Wstęp w książce

Od autora

Bajka o Piosence i Nutkach (…) spotkała się z entuzjastycznym odbiorem nauczycieli. Została dopuszczona do użytku przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i wpisana na listę podręczników do nauki muzyki w klasach I – III szkół podstawowych. Mimo, że minęło już ćwierć wieku, nieprzerwanie do dziś wykorzystują ją pedagodzy w całej Polsce. Książka sprawdza się doskonale zarówno w szkołach muzycznych, przedszkolach, szkołach podstawowych, ośrodkach kultury. Można z niej uczyć w grupach tematycznych lub indywidualnie. Jest doskonałym, interaktywnym podręcznikiem i jednocześnie ulubioną przez dzieci bajką na dobranoc.

Ważnym etapem w promocji tej książki były ogólnopolskie kursy metodyczne Centrum Edukacji Artystycznej (CEA) dla nauczycieli rytmiki i fortepianu, na których miałam zaszczyt wykładać wśród innych metodyków.

Wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniom pedagogów, zwłaszcza nie muzyków, opracowałam Wskazówki metodyczne… pomocne w pracy z Bajką o Piosence i Nutkach. Korzystając z wieloletnich doświadczeń, opisałam przykłady lekcji, które prowadziłam z moimi uczniami. Są to uwagi praktyczne i sprawdzone.

Proponując pomoce, pozostawiam do wyboru – pianino lub syntezator. Natomiast nauczyciele, którzy nie grają na fortepianie, mogą wykorzystać nagrania muzyczne (płyty CD, pliki mp3, itp.). Każda lekcja rozpoczyna się nowym, kolejnym fragmentem z Bajki. Jest to zapowiedź zabawy – dzieci słuchają tekstu, oglądają ilustracje, stopniowo wciągają się w akcję. Nauczyciel powinien bawić się wspólnie z dziećmi, inspirować je do nowych pomysłów, rozwijać różnorodne formy działalności muzycznej w korelacji z innymi dziedzinami sztuki (plastyką, poezją, dramą).

Na kolejnych zajęciach wprowadzam nowe pojęcia muzyczne, które uczniowie – poprzez wielokrotne ich powtarzanie – z łatwością zapamiętują. Trudną sztukę czytania nut i zapoznanie z klawiaturą staram się przybliżyć poprzez zabawy ruchowe i działalność plastyczną (budowanie klawiatury, dzieci w roli nut, wolne miejsca na rysunki i wyklejanki w Bajce).

Mam nadzieję, że praca z Bajką o Piosence i Nutkach dzięki Wskazówkom metodycznym uczyni lekcje muzyki przyjemnymi, ciekawymi i wartościowymi. Tak bowiem niewiele potrzeba, aby przełamać niechęć dzieci do „nieznanego” i nauczyć je grania z nut. Zrozumieją wtedy język dźwięków i polubią choć trochę muzykę klasyczną. Ufam, że obie książki będą pomocne wszystkim nauczycielom i zainspirują ich do nowych, oryginalnie prowadzonych zajęć.

Wskazówki metodyczne do Bajki o Piosence i Nutkach to nic innego jak bajkowe scenariusze wielu tematów lekcyjnych, w których ukryłam całą swoją metodę edukacji muzycznej (Metoda L. Bajkowskiej).

Moja metoda nauczania muzyki została sprawdzona w wieloletniej praktyce pedagogicznej i pokazuje jak uczyć najmłodszych muzyki przez zabawę, gry dramowe, skojarzenia obrazowe, personifikację treści muzycznych. Dzięki niej dzieci szybko przyswajają sobie podstawowe terminy i pojęcia muzyczne, uczą się abecadła muzycznego i gry z nut (w oktawie razkreślnej, w tonacji C-dur), poznają dzieła klasyki, rozbudzają w sobie zamiłowania tą dziedziną sztuki.

Moja metoda nie jest konkurencyjna do innych metod, ale może stanowić ich doskonałe uzupełnienie (i odwrotnie). Jest uniwersalna – od 25 lat wpisuje się w każdą podstawę programową (również obecnie obowiązującą).

Opisane we Wskazówkach metodycznych zajęcia, które wynikają z treści programowych, cechuje wizualizacja muzyki w opracowaniu plastycznym pojęć muzycznych, fabulacja narracji muzycznej, określenie zdarzeń i ich sensu działań artystycznych. Baśniowy realizm i odczuwanie przez dziecko procesów czasowych w logicznym toku powstawania utworu muzycznego jako czasu teraźniejszego, pozwala mu utożsamić się ze wszystkimi postaciami z Bajki i wejść w jej nadrealny świat zdarzeń.

Miejsca akcji (Las Muzyczny, Dolina Ciszy, Symfonia – stolica Muzycznego Królestwa, itp.) oraz bohaterowie (siedmioro Dzieci-Nutek, dziewczynka Piosenka, Kotka Zwrotka, Piesek Refren, Babcia Klawiatura, profesorowie Wiolin i Bas, Dama Gama, Rycerz Pasaż, Pauza z Doliny Ciszy, Smyczek Wirtuoz, itd.) zachęcają dzieci do udziału w bajkowych lekcjach. Jednocześnie takie treści literackie ułatwiają pracę pedagogom z każdą grupą wiekową i w każdym trybie kształcenia (szkoły muzyczne, przedszkola, szkoły podstawowe).

Bogactwo niewyczerpanych pomysłów w scenariuszach bajkowych lekcji inspiruje nauczycieli do nowych, oryginalnych zajęć oraz sprawi, że staną się one przyjemne, ciekawe i wartościowe. Dzięki takiej edukacji można wychować nowe pokolenia, dla których “ambitna” muzyka (klasyczna, filmowa, jazz, itp.) będzie miała w życiu więcej wartości.

W interaktywnej Bajce o Piosence i Nutkach są pełne uroku rysunki i kolorowanki, które ilustrowane muzyką wprowadzą dzieci w świat dźwięków. Poprzez skojarzenia obrazowe i zabawę dzieci niepostrzeżenie przyswajają sobie pojęcia i znaczenie kontrastów muzycznych: dur – moll, forte – piano, lento – presto, sopran – bas. Jest to wprowadzenie do Metody L. Bajkowskiej, która krok po kroku prowadzi nauczyciela i dzieci przez podstawy teorii muzyki dla najmłodszych – aż po biegłe czytanie nut (a vista) i grę na fortepianie.

Każdy z nas, nie tylko dziecko, chciałby zamieszkać w królestwie muzyki, zrozumieć ją, nauczyć się grać na instrumentach, poznać nuty i zrozumieć prawa, jakimi rządzi się muzyka. Marzenie to może spełnić się dzięki Wskazówkom metodycznym do Bajki o Piosence i Nutkach, które oddaję w Państwa ręce.

Mam nadzieję, że praca z moimi książkami zapewni Państwu wiele radości i zawodowej satysfakcji.

Lidia Bajkowska

Menu
Secured By miniOrange